4. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitaplarında Yer Alan Beslenme Etkinliklerinin Öğretim Programı ve Bilimsel Süreç Becerileri Bağlamında İncelenmesi

This study aims to analyze the activities in the 'Our Food' unit of 4th grade Science textbooks in terms of scientific process skills and align these activities with the objectives outlined in the 2018 Science Curriculum (SC). This study research was designed a case study, which is a qualitative research method. The study was conducted using the document analysis technique, with two primary data sources: 4th grade Science textbooks distributed to schools in 2019 and 2018 SC. Data obtained through document analysis were analyzed using descriptive analysis. As part of this analysis, the activity names in the 'Our Food' unit were coded. Subsequently, the coded activities were matched with the SC objectives, and agreement/disagreement on regarding their evaluation of scientific process skills was calculated. The thematic area for the coded activities was identified as 'Food Analysis and Healthy Living Awareness.' Results revealed that one of the textbooks included activities addressing all objectives in the 'Our Food' unit of the 2018 SC, while the other lacked activities for some objectives. The results also showed that the activities in one textbook predominantly supported classification and observation skills, while those in the other textbook emphasized data-recording skills. In conclusion, nutrition-themed activities in 4th-grade Science textbooks should be improved in terms of comprehensiveness of scientific process skills and alignment with curriculum objectives. It is recommended that textbooks be enriched with activities that fully support nutrition-related objectives and encompass all stages of scientific process skills.

Bu araştırmada dördüncü sınıfta okutulan Fen Bilimleri ders kitaplarında yer alan Besinlerimiz ünitesindeki etkinliklerin bilimsel süreç becerileri açısından incelenmesi ve bu etkinliklerin 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programında (FBÖP) yer alan ilgili ünitenin kazanımlarıyla eşleştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması ile desenlenmiştir. Araştırma doküman inceleme tekniği ile gerçekleştirilmiş ve veri kaynağı olarak 2019 yılında okullara dağıtımı yapılan iki adet İlkokul Fen Bilimleri ders kitabı ile 2018 FBÖP kullanılmıştır. Doküman incelemesi tekniği sonucunda elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Betimsel analiz kapsamında Besinlerimiz ünitesinde yer alan etkinlik isimleri kodlanmıştır. Daha sonra kodlanan etkinliklerin FBÖP’deki kazanımlarla eşleştirilmesine ve etkinliklerin bilimsel süreç becerileri açısından değerlendirilmesine ilişkin görüş birliği/görüş ayrılığı hesaplamıştır. Kodlanan etkinliklere yönelik tema alanı “Besin analizi ve sağlıklı yaşam farkındalığı” olarak belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular, incelenen ders kitaplarının birinde 2018 FBÖP’deki Besinlerimiz ünitesinde yer alan tüm kazanımlara yönelik etkinliklerin yer aldığını gösterirken, diğerinde ise bazı kazanımlara ilişkin etkinliklerin bulunmadığını göstermiştir. Araştırma bulguları, incelenen kitaplardan birinde "Besinlerimiz" ünitesindeki etkinliklerin en fazla sınıflama ve gözlem yapma becerilerini desteklediğini, diğer kitapta ise bu etkinliklerin verileri kaydetme becerisini daha fazla desteklediğini göstermektedir. Sonuç olarak, Dördüncü Sınıf Fen Bilimleri ders kitaplarında yer alan beslenme temalı etkinliklerin, bilimsel süreç becerilerini kapsayıcılığı ve öğretim programındaki kazanımlarla uyumluluğu açısından geliştirilmesi gereklidir. Bu doğrultuda, beslenme kazanımlarını tam anlamıyla destekleyen ve bilimsel süreç becerilerinin tüm aşamalarını içerecek şekilde zenginleştirilmiş etkinliklerin ders kitaplarına eklenmesi önerilmektedir.