Çocuk Edebiyatı Eserlerinin Ortaokul Öğrencilerinin Merhamet, Yardımseverlik Duygularına Etkisi ve Öğrencilerin Yapılan Uygulamalara İlişkin Görüşleri

Bu araştırmanın temel amacı, çocuk edebiyatı eserlerinin ortaokul öğrencilerinin merhamet ile yardımseverlik duygularına etkisini ve öğrencilerin okutulan eserlere yönelik görüşlerini tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmada nicel ve nitel veri toplama tekniklerinin birlikte yer aldığı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde gerçek deneysel desenlerden ön test- son test kontrol gruplu seçkisiz desen kullanılmış, nitel bölümünde ise görüşme yöntemine başvurulmuştur. Araştırmanın çalışma grubu 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Van ili Muradiye ilçesindeki Fatih Sultan Mehmet Ortaokulunda öğrenim gören 6. sınıf öğrencilerinden oluşmuştur. Araştırmacı bu okulda görev yaptığı için bu okul seçilmiştir. Öğrenciler, random yöntemiyle 20 kişilik deney grubu ve 20 kişilik kontrol grubu olarak gruplandırılmıştır. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak Nas ve Sak (2020) tarafından geliştirilen Merhamet Ölçeği ile Erken (2009) tarafından geliştirilen Yardımsever Davranış Ölçeği kullanılırken nitel veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından uzman görüşü alınarak geliştirilen yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde SPSS 18 paket programı kullanılarak deney grubu ve kontrol grubunun merhamet ölçeği ve yardımsever davranış ölçeğinin ön test ve son testinden aldıkları puanların normallik değerlerine bakılmıştır. Yapılacak analiz teknikleri için normallik varsayımlarından olan Shapiro-Wilk değerlerine bakılmıştır. Bu analiz sürecinde deney ve kontrol gruplarının ölçeklerden aldıkları ön test ve son test puanlarının aynı grubun kendi içinde karşılaştırılması için bağımlı örneklemler t-testi, grupların birbirleriyle karşılaştırılması içinse bağımsız örneklemler t-testi analizi yapılmıştır. Araştırmanın nitel verilerinin analizinde betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırma sonucunda çocuk edebiyatı eserlerinin ortaokul öğrencilerinin merhamet ve yardımseverlik duygularının gelişimi üzerinde pozitif bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca ortaokul öğrencileri, kendilerine okutulan çocuk edebiyatı eserlerinin merhamet ve yardımseverlik duyguları üzerinde olumlu etkileri olduğunu ifade etmişlerdir.

The main aim of this research was to determine the effect of children's literature works on middle school students' feelings of compassion and altruism, as well as to identify students' opinions about the texts they read. In line with this objective, a mixed methods approach combining both quantitative and qualitative data collection techniques was employed. In the quantitative part of the study, a pre-test post-test control group randomized design, which is one of the true experimental designs, was used, while the qualitative part utilized the interview method. The study group consisted of 6th grade students from Fatih Sultan Mehmet Middle School in the Muradiye district of Van province during the 2023–2024 academic year. This school was chosen because the researcher works there. Students were randomly assigned to two groups: a 20-student experimental group and a 20-student control group. As quantitative data collection tools, the Compassion Scale developed by Nas and Sak (2020) and the Altruistic Behavior Scale developed by Erken (2009) were used. For qualitative data, a structured interview form developed by the researchers with expert consultation was utilized. In the analysis of the quantitative data, the SPSS 18 software package was used to examine the normality values of the pre-test and post-test scores on the compassion and altruistic behavior scales for both the experimental and control groups. Shapiro-Wilk values, one of the normality assumptions, were checked to determine the appropriate analysis techniques. During the analysis, a paired samples t-test was conducted to compare the pre-test and post-test scores within the same group, and independent samples t-test was used to compare the groups with each other. Descriptive analysis was used for the qualitative data. The results of the study revealed that children's literature had a positive effect on the development of middle school students' compassion and altruistic feelings. Additionally, the students stated that the children's literature texts they read positively influenced their sense of compassion and altruism.