CUMHURİYETTEN GÜNÜMÜZE ORTAOKUL FEN DERSLERİ ÖĞRETİM PROGRAMLARINDA YER ALAN FİZİK KONULARININ KARŞILAŞTIRILMALI İNCELENMESİ

Özlem Kalkan; Tuncay Tunç

doi:10.47479/ihead.807957

CUMHURİYETTEN GÜNÜMÜZE ORTAOKUL FEN DERSLERİ ÖĞRETİM PROGRAMLARINDA YER ALAN FİZİK KONULARININ KARŞILAŞTIRILMALI İNCELENMESİ

Öz

Fen dersleri, farklı adlarla yer almış olsa bile Türkiye Cumhuriyetinin ilk programı olan 1924 programından beri tüm ilkokul ve ortaokul programlarında yer almıştır. Bu araştırmada Cumhuriyet Dönemi’nden günümüze kadar uygulanan 1924, 1931, 1938, 1949, 1977, 1992, 2000, 2005, 2013 ve 2018 ortaokul Fen dersleri programlarında yer alan fizik konuları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu araştırmada nitel araştırmada veri toplama yöntemlerinden biri olan doküman incelenmesine başvurulmuş olup veriler 1924-2018 yılları arasında okutulan ortaokul Fen dersleri programlarından elde edilmiştir. Bu veriler tablolar yardımıyla sunulmuş ve konular karşılaştırmalı olarak tartışılmıştır. Araştırma sonunda fizik konularının Cumhuriyet tarihinin ilk, ortaokul programı olan 1924 Programı’ndan beri fen programlarının içinde önemli ölçüde yer aldığı tespit edilmiştir. Cumhuriyet Dönemi’nden günümüze kadar uygulanmış olan programlar içinde 2005 programı, en kapsamlı ve en gelişmiş program özelliği taşımaktadır. 2005 programında kazanımlar ayrıntılı olarak açıklanmış, örnek etkinliklere ve çözümlü örneklere yer verilmiştir. Fizik konularının içeriği açısından en ağır ve yoğun programın 1992 programı olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte kuvvet-hareket ve elektrik ile ilgili fizik konularına bütün programlarda yer verilirmiştir. Isı ve sıcaklık ile ilgili konulara 2000, ışık ve ses ile ilgili konulara ise 1931 ve 2000 programlarında yer verilmemiştir.

Anahtar Kelimeler

References

Akyüz, Y. (2011). Türk eğitim tarihi (20. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
Anonim (1936). İlkokul programlarının vasıfları, cumhuriyet devrindeki ilk üç program. Kültür,57,3-6.
Baymur, F. (1936). İlkmektep eşya tedrisatının tarihçesi. Yeni Kültür, 1, 2–4.
Batı, K. (2013). 2005 ve 2013 fen programları ve felsefi temelleri üzerine. https://tedmem.org/blog/2005-ve-2013-fen-programlari-ve-felsefi-temelleri-uzerine adresinden 6 Ekim 2020 tarihinde edinilmiştir.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E. K., Akgün, Ö. A., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2010). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
Cicioğlu, H. (1982). Türkiye cumhuriyetinde ilk ve ortaöğretim:Tarihi gelişimi. Ankara: Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yayınları.
Creswell, J. W. (2017). Nitel araştırmacılar için 30 temel beceri. H. Özcan (Çev.). Ankara: Anı Yayıncılık.
Deveci, İ. (2018). Türkiye’de 2013 ve 2018 yılı fen bilimleri dersi öğretim programlarının temel öğeler açısından karşılaştırılması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 799–825.

Dindar, H. ve Taneri, A. (2011). MEB’in 1968, 1992, 2000 ve 2004 yıllarında geliştirdiği fen programlarının amaç, kavram ve etkinlik yönünden karşılaştırılması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 19(2), 363–378.
Durmuş, Z. Ö. (2013). Cumhuriyet dönemi fen eğitimi dokümanlarında bilim konusundaki değişim: Tarihsel yorumlamacı bir içerik analizi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Ergün, M. (2011). Eğitim ve Kalkınma. 3.Sosyal Bilimler Sempozyumu. “Bölgesel Kalkınmada Eğitimin Rolü” 12 Mayıs 2011, Dicle Üniversitesi Sosyal Araştırmalar Merkezi, Diyarbakır.
Fer, S. (2005). 1923 yılından günümüze cumhuriyet dönemi ilköğretim programları üzerine bir inceleme. Cumhuriyet Dönemi Eğitim Politikaları Sempozyumu, 7–9 Aralık 2005, Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi ve Başbakanlık Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Araştırma Merkezi, İstanbul.
Günkör, C. (2017). Eğitim ve Kalkınma İlişkisinin İncelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi. 3(1),14-3.
Hesapçıoğlu, M.(2009). Türkiye’de Cumhuriyet Döneminde Eğitim Politikası ve Felsefesi. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 29, 121-138.
Oğuzkan, T. (1983). Cumhuriyet döneminde eğitim içinde orta dereceli genel öğretim kurumlarının gelişmesi. İstanbul: MEB Yayınları.
Özalp, R. ve Ataünal, A. (1983). Cumhuriyet döneminde eğitim içinde milli eğitimde kongreler ve şuralar. İstanbul: MEB Yayınları.
Özdemir, M. (1988). Bugünkü fen eğitim-öğretimi ve yeni bir model teklifi. Türk Yurdu. 9(23), 11-13.
Kalaycı, N. (2004). Cumhuriyet döneminde ilköğretim hükümet programları ve uygulamalar (2. baskı). İstanbul: MEB Yayınları.
Karasar, N. (2007). Bilimsel araştırma yöntemleri (17. baskı). Ankara: Nobel Yayıncılık.
Kültür Bakanlığı. (1938). 1938 Ortaokul programı. İstanbul: Devlet Basımevi.
Maarif Vekaleti. (1930). 1924 Ortamektep müfredat programı. İstanbul: Devlet Matbaası.
Maarif Vekaleti. (1931). 1931 Ortamektep müfredat programı. İstanbul: Devlet Matbaası.
MEB. (1949). 1949 ortaokul programı. Ankara: Milli Eğitim Basımevi.
MEB. (1995). 1992 ilköğretim okulu II. kademe programı. Ankara: Milli Eğitim Basımevi.
MEB. (2000). İlköğretim okulu fen bilgisi öğretim programı. Ankara: Milli Eğitim Basımevi.
MEGSB. (1988). 1977 ortaokul programı. Ankara: Milli Eğitim Basımevi.
MEB. (2006). İlköğretim fen ve teknoloji dersi öğretim programı ve kılavuzu. Ankara: Devlet Kitapları Müdürlüğü.
MEB. (2013). İlköğretim kurumları (ilkokullar ve ortaokullar) fen bilimleri dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu.
MEB. (2018). İlköğretim kurumları (ilkokullar ve ortaokullar) fen bilimleri dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu.
Özcan, H. ve Koştur, H.İ. (2019). Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı Kazanımlarının Özel Amaçlar ve Alana Özgü Beceriler Bakımından İncelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi.9(1), 138-151.
Özinönü, A.K. (1975). Türk orta öğretimi fen müfredatında değişme ve eğilimler. X. Bilim Kongresi Bilim Adamı Yetiştirme Grubu Tebliğleri, 29 Eylül-1 Ekim 1975, Ankara. Sağlamer, E. (1996). Fen bilgisi programı. Çağdaş Eğitim Dergisi, 21(218), 3-5.
Taş, U. ve Yenilmez, F. (2008). Türkiye’de Eğitimin Kalkınma Üzerindeki Rolü ve Eğitim Yatırımlarının Geri Dönüş Oranı. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 155-186.
Tazebay, A. (1992). Cumhuriyet döneminde ilkokul programları. Milli Eğitim Dergisi, 85, 47–49.
Tunç, T. ve Akçam, H. K. (2008). Cumhuriyetten günümüze ilkokul programlarında fen derslerinin konuları. 17. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, 1–3 Eylül 2008, Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Sakarya.
Tunç, T. ve Tuğluoğlu, F. (2013). 1926 müfredatına göre yazılan eşya dersleri kitaplarının eğitsel ve görsel tasarım yönünden analizi. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 10(1), 79–101.
Tuğluoğlu, F. ve Tunç, T. (2010). 1926 ilk mektep müfredat programı ve cumhuriyet dönemi eğitiminin ekonomik hedefleri. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 76, 55–95.
Yaz, Ö.V., Yüzbaşıoğlu, M.K. ve Kurnaz, M.A.(2019). Fen Bilimleri Dersi 2000 Yılı ve Sonrası Öğretim Programlarının Konu/Öğrenme Alanlarının Değişimlerinin Karşılaştırmalı İncelenmesi. Uluslararası Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Kongresi, 12-14 Nisan 2019, İzmir.
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yörük, N. ve Seçken, N. (2011). Cumhuriyet Döneminde Uygulanan Ortaöğretim Kimya Dersi Öğretim Programlarının Derlenmesi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 13(2) 7-34.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Studies on Education

Journal Section

Research Article

Authors

Özlem Kalkan
0000-0002-9118-7637
Türkiye

Tuncay Tunç ^*
0000-0002-3576-2633
Türkiye

Publication Date

December 30, 2020

Submission Date

October 8, 2020

Acceptance Date

December 18, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 5 Number: 2

DOI

https://doi.org/10.47479/ihead.807957

IZ

https://izlik.org/JA85JG35TR

Cite

RIS / Bibtex

APA

Kalkan, Ö., & Tunç, T. (2020). CUMHURİYETTEN GÜNÜMÜZE ORTAOKUL FEN DERSLERİ ÖĞRETİM PROGRAMLARINDA YER ALAN FİZİK KONULARININ KARŞILAŞTIRILMALI İNCELENMESİ. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 294-326. https://doi.org/10.47479/ihead.807957

Cited By

Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Hendeseden Geometriye

MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi

https://doi.org/10.33206/mjss.1232398

Ortaokul fen öğretim programlarında "Canlılar ve Yaşam" öğrenme alanı: Tarihsel süreçte değişim

Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi

https://doi.org/10.33400/kuje.950331

THE ACHIEVEMENTS LEVELS OF ELEMENTARY SCHOOL STUDENTS IN THE SCIENCE CURRICULUM ON THE SUBSTANCE AND ITS NATURE: AN ANALYSIS THROUGH THE REVISED BLOOM'S TAXONOMY

International Journal Of Turkish Literature Culture Education

https://doi.org/10.7884/teke.1339900

CUMHURİYETTEN GÜNÜMÜZE ORTAOKUL FEN DERSLERİ ÖĞRETİM PROGRAMLARINDA YER ALAN FİZİK KONULARININ KARŞILAŞTIRILMALI İNCELENMESİ

CUMHURİYETTEN GÜNÜMÜZE ORTAOKUL FEN DERSLERİ ÖĞRETİM PROGRAMLARINDA YER ALAN FİZİK KONULARININ KARŞILAŞTIRILMALI İNCELENMESİ

Öz

Anahtar Kelimeler

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite

Cited By

Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Hendeseden Geometriye

Ortaokul fen öğretim programlarında "Canlılar ve Yaşam" öğrenme alanı: Tarihsel süreçte değişim

THE ACHIEVEMENTS LEVELS OF ELEMENTARY SCHOOL STUDENTS IN THE SCIENCE CURRICULUM ON THE SUBSTANCE AND ITS NATURE: AN ANALYSIS THROUGH THE REVISED BLOOM'S TAXONOMY

Fen Eğitimi Bağlamında Çevreye Yönelik Deneysel Araştırmaların Sistematik Derleme Çalışması

Ortaokul Fen Öğretim Programlarda Kimya Konularının Tarihsel Süreçte Değişimi (1924-2018)

An analysis of the common text of the Turkey Century Maarif Model curriculum in terms of soft skills