Öğretmenlerin İşten Ayrılma Niyetinin Altında Yatan Sebeplerin Belirlenmesi

Ayça İnce; Öznur Tulunay Ateş

doi:10.47479/ihead.1546670

EN TR

Determining the Reasons Underlying Teachers' Intentions to Leave Work

Abstract

In this study, teachers' intentions to leave their jobs and the underlying reasons for this were examined. The study was conducted with 30 teachers working in the city center of Isparta, who were selected using the criterion sampling method, one of the purposeful sampling types. When the intentions of teachers to leave the profession were examined in the research, the most important reasons underlying the intention of teachers working in public schools to leave the profession were determined to be "parent pressure" and "insufficient salary", while the most important reason underlying the intention of private school teachers to leave the profession was determined to be "parent pressure." t has been determined that the most important reason why public and private school teachers do not quit their jobs despite their intentions to do so is "financial hardship." The most important suggestions for solutions for these reasons encountered by public and private school teachers participating in the study were determined as “parent education” and “financial arrangements.” Among the most important solution suggestions for the reasons that private school teachers encounter apart from these are "regulations regarding state-private school differences."

Keywords

Öğretmenlerin İşten Ayrılma Niyetinin Altında Yatan Sebeplerin Belirlenmesi

Öz

Bu araştırmada öğretmenlerin işten ayrılma niyeti ve bunun altında yatan nedenler incelenmiştir. Çalışma, amaçlı örnekleme türlerinden ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilen ve Isparta İl merkezinde görev yapmakta olan 30 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Yapılan araştırmada öğretmenlerin mesleği bırakma niyetleri incelendiğinde devlet okulunda çalışan öğretmenlerin mesleği bırakma niyetinin altında yatan enönemli nedenler “veli baskısı” ve “maaş yetersizliği”, özel okul öğretmenlerinin mesleği bırakma niyetinin altında yatan en önemli neden ise “veli baskısı” olarak belirlenmiştir. Devlet okulu ve özel okul öğretmenlerinin işi bırakma niyeti bulunmasına rağmen bırakmamalarının altında yatan en önemli nedenin “geçim sıkıntısı” olduğu tespit edilmiştir. Çalışmaya dâhil olan devlet okulu ve özel okul öğretmenlerinin karşılaştıkları bu sebepler için en önemli çözüm önerileri “veli eğitimleri” ve “maddi düzenlemeler” olarak belirlenmiştir. Özel okul öğretmenlerinin bunların dışında karşılaştıkları bu sebepler için en önemli çözüm önerileri arasında “devlet-özel okul farklılıklarına dair düzenlemeler” bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu araştırmanın, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulunun GO 2023/529 sayılı kararı ile etik ilkelere uygun olduğu beyan edilmiştir.

Kaynakça

Akdoğan, A. A., & Aydemir, C. (2019). Psikolojik performansın işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(4), 1625-1637.
Akdoğan, S., Ateşoğlu, H., & Şen, E. (2017). Okul yöneticilerinin liderlik davranışları, performans uygulamaları ve kurumsallaşmaya ilişkin öğretmen görüşlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 9(3), 572-593. https://doi.org/10.20491/isarder.2017.313
Anafarta, N. (2016). Algılanan örgütsel destek ve işten ayrılma niyeti ilişkisi: İş tatmininin aracılık rolü. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme İktisadı Enstitüsü Yönetim Dergisi, 26(79), 112-130.
Anmanatrakul, A., Koul, R., Pinit, P., & Preechawong, S. (2021). Factors affecting the intention to quit from the teaching profession among vocational teachers. Advanced Education, 19, 69-78. https://doi.org/10.20535/2410-8286.240382
Arastaman, G., Fidan, İ. Ö., & Fidan, T. (2018). Nitel araştırmada geçerlik ve güvenirlik: Kurumsal bir inceleme. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15 (1), 37-75. https://doi.org/10.23891/efdyyu.2018.61
Arnup, J., & Bowles, T. (2016). Should I stay or should I go? Resilience as a protective factor for teachers’ intention to leave the teaching profession. Australian Journal of Education, 60(3), 229-244. https://doi.org/10.1177/0004944116667620
Aslan, M., & Bakır, A. A. (2014). Öğretmenlerin okullarındaki örgütsel bağlılığa ilişkin görüşleri. The Journal of Academic Social Science Studies, 25(1), 189-206. https://doi.org/10.9761/JASSS2249
Avcı, N., & Küçükusta, D.(2009). Konaklama işletmelerinde örgütsel öğrenme, örgütsel bağlılık ve işten ayrılma eğilimi arasındaki ilişki. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 20(1), 33-44.

Bearman, M. (2019). Eliciting rich data: A practical approach to writing semi-structured interview schedules. Focus on Health Professional Education: A Multi-Professional Journal, 20(3), 1–11. https://search.informit.org/doi/10.3316/informit.002757698372666
Bekmezci, M., & Gürbüz, S. (2012). İnsan kaynakları yönetimi uygulamalarının bilgi işçilerinin işten ayrılma niyetine etkisinde duygusal bağlılığın aracılık ve düzenleyicilik rolü. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 41(2), 189-213.
Belete, A. K. (2018). Turnover intention influencing factors of employees: An empirical work review. Journal of Entrepreneurship & Organization Management, 7(3), 1-7.
Boateng, J. S., Kosi, I., Mensah, R., & Sulemana, I. (2015). Teacher motivation and job satisfaction on intention to quit: An empirical study in public second cycle schools in Tamale metropolis, Ghana. International Journal of Scientific and Research Publications, 5(5), 1-8.
Boden McGill, C. J., & Sedivy Benton, A. L. (2012). Significant factors for teachers' ıntentions to stay or leave the profession: Teacher ınfluence on school, perception of control, and perceived support. National Teacher Education Journal, 5(2).
Coşkun, B., Katıtaş, S., Sipahioğlu, M., & Toprak, E. (2021). Öğretmenlerin mesleği bırakma niyeti ve okul değiştirme niyeti ölçeklerinin Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Cappadocıa Journal Of Hıstory And Socıal Scıences, 17. https://doi.org/10.29228/cahij.53848
Çamlıbel, Z. (2010). İş güçlüğü ve iş değiştirme niyeti ilişkisi: Konaklama işletmelerinde kadın çalışanlar üzerine bir araştırma [Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi]. Sakarya Üniversitesi Açık Akademik Arşiv Sistemi. https://acikerisim.sakarya.edu.tr/handle/20.500.12619/92905
Çini, M. A., Erdirençelebi, M., & Ertürk, E. (2020). Örgütsel yalnızlık ile işten ayrılma niyeti ilişkisinde örgütsel sessizliğin aracılık etkisi. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 20(39), 32-52. https://doi.org/10.30976/susead.712630
Erdirençelebi, M., & Filizöz, B. (2016). Mobbingin etik iklim ve çalışanların işten ayrılma niyeti üzerine etkileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35, 127-139.
Erginer, A., & Köse, M. F. (2012). Okul yöneticiliğini tercih ve ayrılma nedenlerine ilişkin nitel bir çalışma. Qualitative Studies, 7(4), 14-28.
Erol, F., & Savaş, A. C. (2017). Eğitim personellerinde iş stresinin işten ayrılma niyetine etkisinde depresyon düzeylerinin aracılık etkisi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 1(2), 115-123. https://doi.org/10.31461/ybpd.354488
Erul, E. E., Kelebek, P., & Yıldırım, M. H. (2014). Tükenmişlik ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişki banka çalışanları üzerine bir araştırma. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 6(1), 34-44.
Halawi, A. H. (2014). Stimuli and effect of the intention to leave the organization. European Scientific Journal.
Kaplan, A., & Özdemir, F. (2017). Öğretmen adaylarının bakış açısından Türk eğitim sisteminin sorunları ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri. Electronic Turkish Studies, 12(28). https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.12426
Karabıyık, H., & Kurtulmuş, M. (2016). Farklılıkların yönetiminin öğretmenlerin örgütsel özdeşleşmesine ve işten ayrılma niyetine etkisi. International Journal of Human Sciences, 13(1), 1324-1341. https://doi.org/10.14687/ijhs.v13i1.3597
Kaur, S., Kuean, W. L., & Wong, E. S. K. (2010). The relationship between organizational commitment and intention to quit: The Malaysian companies perspectives. Journal of Applied Sciences(Faisalabad), 10(19), 2251-2260. https://doi.org/10.3923/jas.2010.2251.2260
Kayra, F., Tösten, R., & Ushurova, Z. (2023). Öğretmen iş gücü devir hızının (öğretmen sirkülasyonunun) avantaj ve dezavantajları: Siirt örneği. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 159-189. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023..-1172429
Keçeci, B. (2021). Öğretmenlerin meslekten ayrılma nedenleri: Bir durum çalışması [Yüksek Lisans Tezi, Kültür Üniversitesi]. YÖKTEZ Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
Kılcı, S., & Onay, M. (2011). İş stresi ve tükenmişlik duygusunun işten ayrılma niyeti üzerine etkileri: Garsonlar ve aşçıbaşılar. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(2), 363-372.
Klassen, R. M. & Chiu, M. M. (2011). The occupational commitment and intention to quit of practicing and pre-service teachers: Influence of self-efficacy, job stress, and teaching context. Contemporary Educational Psychology, 36(2), 114-129. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2011.01.002
Köklü, F. (2023). Eğitim yönetiminde işten ayrılma niyetine etki eden faktörlerin incelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 7(30), 15-26. https://doi.org/10.52096/usbd.7.30.02
Kurtulmuş, M., & Yiğit, B. (2016). İşe yabancılaşmanın öğretmenlerin işten ayrılma niyetine etkisi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(3), 860-871. https://doi.org/10.17860/mersinefd.282385
Martin, M. J. (2011). Influence of human resource practices on employee intention to quit [Doktora Tezi, University of Virginia]. https://vtechworks.lib.vt.edu/server/api/core/bitstreams/e100afce-eeda-44a7-aa33-c0044a5120c5/content
Metin, O., & Ünal, Ş. (2022). İçerik analizi tekniği: İletişim bilimlerinde ve sosyolojide doktora tezlerinde kullanımı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 273-294. https://doi.org/10.18037/ausbd.1227356
Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). An Expanded Sourcebook: Qualitative Data Analysis (Second edition). SAGE Publications, Inc.
Milli Eğitim Bakanlığı (2023, 19 Aralık). Geçmişten günümüze sayılarla eğitim (1923-2023). https://yuzuncuyilgalerisi.eba.gov.tr/galeriler/gecmisten-gunumuze-sayilarla-egitim-1923-2023-50 adresinden 17 Şubat 2024 tarihinde alınmıştır.
Moç, T. (2018). Duygusal emek davranışlarının işten ayrılma niyeti üzerine etkisi. Özel eğitim kurumlarında çalışanlar üzerine bir araştırma. Journal of Institute of Economic Development and Social Researches, 4(13), 673-690. https://doi.org/10.31623/iksad.107
Okumuş, K., & Subaşı, M. (2017). Bir araştırma yöntemi olarak durum çalışması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 419-426.
Sgkrehber, (2024, 27 Ağustos). Yıllara göre MEB’den ayrılan öğretmen sayısı. https://sgkrehber.com/haber/yillara-gore-meb-den-ayrilan-ogretmen-sayisi-17414.html adresinden 22 Eylül 2024 tarihinde alınmıştır.
Sökmen, A., & Şimşek, T. (2016). Örgütsel bağlılık, örgütle özdeşleşme, stres ve işten ayrılma niyeti ilişkisi: Bir kamu kurumunda araştırma. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(3), 606-620.
Sönmezer, M. G. (2007). Milli Eğitim Bakanlığında çalışan öğretmenler ile Milli Eğitim Bakanlığından emeklilik veya istifa nedeniyle özel eğitim kurumlarında çalışanların iş tatmin düzeylerinin karşılaştırmalı analizi [Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi]. https://nek.istanbul.edu.tr/ekos/TEZ/43164.pdf
Şimşek, H., & Yıldırım, A. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
Tarhan, Ö. (2015). Sosyal bilgiler öğretmeni adaylarının politik okuryazarlığa ilişkin görüşleri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(9), 649-669. https://doi.org/10.16992/ASOS.538
Teachthought. (2021, 22 Ekim). İyi öğretmenler neden ayrılır?. https://www.teachthought.com/pedagogy/why-good-teachers-quit/ adresinden 17 Şubat 2024 tarihinde alınmıştır.
Türkiye İstatistik Kurumu. (2024, 11 Mart). İşgücü istatistikleri. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Isgucu-Istatistikleri-Ocak-2024-53525 adresinden 11 Temmuz 2024 tarihinde alınmıştır.
Uludağ, G. (2019). Örgütsel bağlılık ile işten ayrılma niyeti ilişkisini incelemeye yönelik bir alan araştırması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23 (Özel Sayı) , 2043-2056
Uştu, H., & Tümkaya, S. (2017). Sınıf öğretmenlerinin mesleki bağlılık, işten ayrılma niyeti ve bazı sosyo-demografik özelliklerinin örgütsel bağlılığı yordama düzeylerinin incelenmesi. İlköğretim Online, 16(3), 1262-1274. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.330256
Uygun, S. (2012). Basında öğretmen sorunları. Milli Eğitim Dergisi, 42(194), 72-91.
Yaşar, M. (2018). Nitel araştırmalarda nitelik sorunu. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 55-73. https://doi.org/10.21666/muefd.426318
Yavan, Ö. (2017). Örgüt psikolojisinde işten ayrılma eğiliminin kavramsal değerlemesi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 57-72
Yüksel, H., & Yüksel, M. (2014). İş doyumu ile işten ayrılma düzeyi arasındaki ilişki: İlköğretim öğretmenleri üzerinde bir uygulama. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(32).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Yönetimi , Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ayça İnce ^*
0000-0003-3686-7004
Türkiye

Öznur Tulunay Ateş
0000-0003-1784-7227
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

9 Eylül 2024

Kabul Tarihi

26 Ekim 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 9 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.47479/ihead.1546670

IZ

https://izlik.org/JA42HY96EK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

İnce, A., & Tulunay Ateş, Ö. (2024). Öğretmenlerin İşten Ayrılma Niyetinin Altında Yatan Sebeplerin Belirlenmesi. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(2), 134-149. https://doi.org/10.47479/ihead.1546670

Cited By

Öğretmenlerin İşten Kaçınma Davranışlarının Nedenleri ve Eğitim Süreçlerine Etkileri

Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025..-1676887