Araştırma Makalesi

Dijital Vatandaşlık ile Politik Katılım Becerileri Arasındaki İlişki: Üniversite Öğrencilerine Yönelik Bir Çalışma

Cilt: 10 Sayı: 2 25 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Dijital Vatandaşlık ile Politik Katılım Becerileri Arasındaki İlişki: Üniversite Öğrencilerine Yönelik Bir Çalışma

Öz

İçinde yaşadığımız yüzyılın ilk çeyreğinde gelişen teknoloji ile internetin ve dijital medya araçlarının hayatın hemen her alanında etkili olmasının bir sonucu olarak siyaset ve toplumsal etkileşim biçimleri hızlı bir dönüşüm geçirmiştir. Bu dönüşüm süreci özellikle dijital araçların kullanılarak siyasi ve toplumsal süreçlere katılımı da etkisi altına almıştır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin farklı bölgelerinde yer alan üniversitelerde öğrenim gören öğrencilerin dijital vatandaşlık ve politik katılım becerilerinin ne düzeyde olduğu ve varsa bu beceriler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu amaçla çalışmada betimsel tarama modeline uygun olarak maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılmış ve farklı sınıf düzeylerinde toplam 386 öğrenci ile çalışma yürütülmüştür. Öğrencilerin politik katılım düzeylerinin belirlenmesi için Politik Katılım Ölçeği (PKÖ), dijital vatandaşlık becerilerinin belirlenmesi için ise Gençlere Yönelik Dijital Vatandaşlık Ölçeği (DVÖ) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde, öğrencilerin politik katılım ve dijital vatandaşlık becerilerini değerlendirebilmek amacıyla verilerin parametrik olmaması nedeniyle incelenen değişken sayısına uygun olarak Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis H testleri kullanılmıştır. İncelenen iki beceri arasında nasıl bir ilişki olduğunun görülmesi için ise Spearman korelasyon analizi yapılmıştır. Çalışma kapsamında elde edilen bulgulara göre öğrencilerin dijital vatandaşlık becerilerinin görece yüksek, politik katılım becerilerinin ise düşük olduğu görülmüştür. Politik katılım ve dijital vatandaşlık becerilerinin cinsiyete ve öğrenim gördükleri sınıf düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermediği, politik katılım becerisi ile dijital vatandaşlık becerisi arasında anlamlı ve olumlu yönde bir ilişki olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Makalenin yazarı olarak bu makalede bilimsel ve etik kurallara uyulduğunu, 2024-SBB-0432 numarasıyla Bartın Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulundan etik kurul izni alındığını beyan ederiz.

Kaynakça

  1. Akbal, S. (2018). Küreselleşen dünyada gençliğin politik katılım kültürü ve yeni iletişim teknolojileri: Dijital gençlik [Doktora Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
  2. Aktan, E. (2017). Sosyal medya ve siyasal katılım. Eğitim Yayınevi.
  3. Aldemir, C., & Avşar, M. N. (2020). Pandemi döneminde dijital vatandaşlık uygulamaları. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(5), 148-169.
  4. Audigier, F. (2000). Basic concepts and core competencies for education for democratic citizenship (Vol. 20). Council of Europe.
  5. Aydoğan Boschele, F. (2021). Dijital teknolojilerin vatandaşı ve politikası. Middle Black Sea Journal of Communication Studies, 6(2), 58-63.
  6. Bachmann, I., & De Zúñiga, H. G. (2013). News platform preference as a predictor of political and civic participation. Convergence, 19(4), 496-512. https://doi.org/10.1177/1354856513493699
  7. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274.
  8. Bennett, W. L. (2008). Changing citizenship in the digital age. In W. L. Bennett (Ed.), Civic life online: Learning how digital media can engage youth (pp. 1–24). MIT Press. https://doi.org/10.1162/dmal.9780262524827.001

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal Bilgiler Eğitimi , Sosyal ve Beşeri Bilimler Eğitimi (Ekonomi, İşletme ve Yönetim Hariç)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

10 Nisan 2025

Kabul Tarihi

14 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Gürel, D., Dilek, H., Gül, B., Telliler, F., Özakçil, H., & Atay, T. (2025). Dijital Vatandaşlık ile Politik Katılım Becerileri Arasındaki İlişki: Üniversite Öğrencilerine Yönelik Bir Çalışma. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 10(2), 195-209. https://doi.org/10.47479/ihead.1673298
Değerli Meslektaşlarımız,
IHEAD'ın son sayısının (Cilt 10-Sayı 2) yayımlandığını bildirmekten mutluluk duymaktayız. Sayının yayımlanmasında emeği geçen editör kurulu üyelerine, hakemlere ve yazarlara değerli katkılarından dolayı özel teşekkürlerimizi sunarız. Ayrıca, IHEAD'ın gelecek sayısını (Cilt 11-Sayı 1) Haziran 2026 itibariyle yayımlamayı planlamaktayız. Ocak 2024 tarihinden itibaren dergimize Türkçe makalelerin yanı sıra İngilizce makaleler de kabul etmekteyiz. Eğitimle ile ilgili makalelerinizi değerlendirmekten büyük bir memnuniyet duyacağımızı bildirir katkılarınız için şimdiden teşekkür ederiz.
Editör Kurulu
Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi (IHEAD) by Aksaray Üniversitesi Eğitim Fakültesi içeriği CC BY-NC-SA 4.0. lisansına sahiptir.
by-nc-sa.svg

Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi (IHEAD) dünyada araştırmacılar, yayıncılar ve bilim insanları tarafından en fazla kullanılan benzerlik yazılımlarından birisi olan iThenticate'i kullanmaktadır.

ithenticate-badge-rec-reverse.jpg


Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi (IHEAD) açık erişimli bir dergidir.
Open-Access-logo.png