Research Article

Dijital Vatandaşlık ile Politik Katılım Becerileri Arasındaki İlişki: Üniversite Öğrencilerine Yönelik Bir Çalışma

Volume: 10 Number: 2 December 25, 2025
EN TR

Dijital Vatandaşlık ile Politik Katılım Becerileri Arasındaki İlişki: Üniversite Öğrencilerine Yönelik Bir Çalışma

Öz

İçinde yaşadığımız yüzyılın ilk çeyreğinde gelişen teknoloji ile internetin ve dijital medya araçlarının hayatın hemen her alanında etkili olmasının bir sonucu olarak siyaset ve toplumsal etkileşim biçimleri hızlı bir dönüşüm geçirmiştir. Bu dönüşüm süreci özellikle dijital araçların kullanılarak siyasi ve toplumsal süreçlere katılımı da etkisi altına almıştır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin farklı bölgelerinde yer alan üniversitelerde öğrenim gören öğrencilerin dijital vatandaşlık ve politik katılım becerilerinin ne düzeyde olduğu ve varsa bu beceriler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu amaçla çalışmada betimsel tarama modeline uygun olarak maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılmış ve farklı sınıf düzeylerinde toplam 386 öğrenci ile çalışma yürütülmüştür. Öğrencilerin politik katılım düzeylerinin belirlenmesi için Politik Katılım Ölçeği (PKÖ), dijital vatandaşlık becerilerinin belirlenmesi için ise Gençlere Yönelik Dijital Vatandaşlık Ölçeği (DVÖ) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde, öğrencilerin politik katılım ve dijital vatandaşlık becerilerini değerlendirebilmek amacıyla verilerin parametrik olmaması nedeniyle incelenen değişken sayısına uygun olarak Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis H testleri kullanılmıştır. İncelenen iki beceri arasında nasıl bir ilişki olduğunun görülmesi için ise Spearman korelasyon analizi yapılmıştır. Çalışma kapsamında elde edilen bulgulara göre öğrencilerin dijital vatandaşlık becerilerinin görece yüksek, politik katılım becerilerinin ise düşük olduğu görülmüştür. Politik katılım ve dijital vatandaşlık becerilerinin cinsiyete ve öğrenim gördükleri sınıf düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermediği, politik katılım becerisi ile dijital vatandaşlık becerisi arasında anlamlı ve olumlu yönde bir ilişki olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Ethical Statement

Makalenin yazarı olarak bu makalede bilimsel ve etik kurallara uyulduğunu, 2024-SBB-0432 numarasıyla Bartın Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulundan etik kurul izni alındığını beyan ederiz.

References

  1. Akbal, S. (2018). Küreselleşen dünyada gençliğin politik katılım kültürü ve yeni iletişim teknolojileri: Dijital gençlik [Doktora Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
  2. Aktan, E. (2017). Sosyal medya ve siyasal katılım. Eğitim Yayınevi.
  3. Aldemir, C., & Avşar, M. N. (2020). Pandemi döneminde dijital vatandaşlık uygulamaları. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(5), 148-169.
  4. Audigier, F. (2000). Basic concepts and core competencies for education for democratic citizenship (Vol. 20). Council of Europe.
  5. Aydoğan Boschele, F. (2021). Dijital teknolojilerin vatandaşı ve politikası. Middle Black Sea Journal of Communication Studies, 6(2), 58-63.
  6. Bachmann, I., & De Zúñiga, H. G. (2013). News platform preference as a predictor of political and civic participation. Convergence, 19(4), 496-512. https://doi.org/10.1177/1354856513493699
  7. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274.
  8. Bennett, W. L. (2008). Changing citizenship in the digital age. In W. L. Bennett (Ed.), Civic life online: Learning how digital media can engage youth (pp. 1–24). MIT Press. https://doi.org/10.1162/dmal.9780262524827.001

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Social Studies Education , Social and Humanities Education (Excluding Economics, Business and Management)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 25, 2025

Submission Date

April 10, 2025

Acceptance Date

November 14, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 10 Number: 2

APA
Gürel, D., Dilek, H., Gül, B., Telliler, F., Özakçil, H., & Atay, T. (2025). Dijital Vatandaşlık ile Politik Katılım Becerileri Arasındaki İlişki: Üniversite Öğrencilerine Yönelik Bir Çalışma. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 10(2), 195-209. https://doi.org/10.47479/ihead.1673298

Dear Colleagues,
We are very pleased to announce that the latest issue of IHEAD (Vol. 10- Iss. 2) has been released. We kindly want to express our speacial thanks to the editorial board members, reviewers, and authors for their invaluable contribution to this issue. Also, we are delighted to announce that the next issue (Vol. 11- Iss. 1) of the IHEAD will be available online in June, 2026. As of January, 2024, IHEAD has been accepting submissions in English along with Turkish. Handling your papers within the scope education for the next issue will be a great pleasure for us. Many thanks in advance for your contributions.
Editorial Board

Ihlara Journal of Educational Research (IHEAD) by Education Faculty of Aksaray University is licensed under CC BY-NC-SA 4.0. To view a copy of this license,visit http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/  

by-nc-sa.svg

Ihlara Journal Educational Research (IHEAD) uses iThenticate, one the most trusted plagiarism checkers by the world’s top researchers, publishers, and scholars.

ithenticate-badge-rec-reverse.jpg

Ihlara Journal Educational Research (IHEAD) is an open-access journal.

Open-Access-logo.png