Eğitim Örgütlerinde Örgütsel İletişime İlişkin Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi

Bu çalışma, Türkiye’de eğitim örgütlerinde iletişim konusunun nasıl incelendiğine dair çalışmaların eğilimlerini analiz etmeyi amaçlamıştır. Tanımlayıcı içerik analizi yaklaşımı kullanılarak, 2003 ile 2023 yılları arasında Türkçe ve İngilizce yayımlanmış on altı tez, Türkiye Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi (YÖKTEZ) veri tabanından seçilmiştir. Çalışmada; kavramlar, yayın yılı, tez türü, eğitim düzeyi, araştırma yöntemi, örneklem grubu, örnekleme teknikleri ve veri analiz yöntemleri gibi temel değişkenler incelenmiştir. Bulgular, örgütsel iletişimin en sık karar alma davranışlarına katılım ve okul yönetimi ile ilişkili olarak incelendiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, motivasyon, bağlılık, tükenmişlik, duygusal yönetim ve özdeşleşme gibi geniş bir psikolojik ve örgütsel faktör yelpazesiyle ilişkilendirilmektedir. Analiz, tez türü (yüksek lisans tezleri), araştırma yöntemi (nicel korelasyonel anket), örneklem grubu (yalnızca öğretmenler), örnekleme yöntemi (basit rastgele örnekleme) ve veri analiz yöntemleri (t-testleri, ANOVA ve regresyon analizi) gibi değişkenlerde en önemli benzerlikleri belirlemiştir. Yükseköğretimde örgütsel iletişimin hâlen görece az araştırılan bir alan olduğu tespit edilmiştir. Uygulayıcılar, eğitim örgütlerinde iletişimi geliştirmek amacıyla daha fazla seminer düzenlemeli, hizmet içi eğitim sağlamalı ve yöneticilerin iletişim becerilerini güçlendiren içerikler oluşturulmalıdır. Araştırmacılar ise doktora tezlerine öncelik vermeli, nitel ve karma yöntem yaklaşımlarını benimsemeli ve yükseköğretimde örgütsel iletişim alanına odaklanmalıdır.

This study aimed to analyse the trends of the studies in terms of communication within educational institutions in Türkiye. Using a descriptive content analysis approach, 16 theses, published in Turkish and English between 2003 and 2023, were selected from the National Thesis Centre database of the Council of Higher Education in Türkiye (YÖKTEZ). This study examined key variables including concepts, publication year, thesis type, educational level, research methodology, sample group, sampling techniques, and data analysis methods. Findings reveal that organizational communication is most frequently studied in relation to participation in decision-making behaviour and school management. Additionally, it is linked to a wide range of psychological and organizational factors, including motivation, commitment, burnout, emotional management, and identification. The analysis identified the most significant similarities across the following variables: thesis type (master’s theses), research method (quantitative correlational survey), sample group (teachers only), sampling method (simple random sampling), and data analysis methods (t-tests, ANOVA, and regression analysis). It has been determined that organizational communication in higher education remains a relatively underexplored area. Practitioners should enhance communication within educational organizations by organizing more seminars, providing in-service training, and incorporating content that strengthens administrators’ communication competencies, and researchers should prioritize doctoral dissertations, adopt qualitative and mixed-method approaches, and focus on organizational communication in higher education.