A Review of Graduate Theses on Organizational Communication in Educational Organizations

Özlem Çelik; Melike Günbey

doi:10.47479/ihead.1760883

TR EN

Eğitim Örgütlerinde Örgütsel İletişime İlişkin Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de eğitim örgütlerinde iletişim konusunun nasıl incelendiğine dair çalışmaların eğilimlerini analiz etmeyi amaçlamıştır. Tanımlayıcı içerik analizi yaklaşımı kullanılarak, 2003 ile 2023 yılları arasında Türkçe ve İngilizce yayımlanmış on altı tez, Türkiye Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi (YÖKTEZ) veri tabanından seçilmiştir. Çalışmada; kavramlar, yayın yılı, tez türü, eğitim düzeyi, araştırma yöntemi, örneklem grubu, örnekleme teknikleri ve veri analiz yöntemleri gibi temel değişkenler incelenmiştir. Bulgular, örgütsel iletişimin en sık karar alma davranışlarına katılım ve okul yönetimi ile ilişkili olarak incelendiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, motivasyon, bağlılık, tükenmişlik, duygusal yönetim ve özdeşleşme gibi geniş bir psikolojik ve örgütsel faktör yelpazesiyle ilişkilendirilmektedir. Analiz, tez türü (yüksek lisans tezleri), araştırma yöntemi (nicel korelasyonel anket), örneklem grubu (yalnızca öğretmenler), örnekleme yöntemi (basit rastgele örnekleme) ve veri analiz yöntemleri (t-testleri, ANOVA ve regresyon analizi) gibi değişkenlerde en önemli benzerlikleri belirlemiştir. Yükseköğretimde örgütsel iletişimin hâlen görece az araştırılan bir alan olduğu tespit edilmiştir. Uygulayıcılar, eğitim örgütlerinde iletişimi geliştirmek amacıyla daha fazla seminer düzenlemeli, hizmet içi eğitim sağlamalı ve yöneticilerin iletişim becerilerini güçlendiren içerikler oluşturulmalıdır. Araştırmacılar ise doktora tezlerine öncelik vermeli, nitel ve karma yöntem yaklaşımlarını benimsemeli ve yükseköğretimde örgütsel iletişim alanına odaklanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

A Review of Graduate Theses on Organizational Communication in Educational Organizations

Abstract

This study aimed to analyse the trends of the studies in terms of communication within educational institutions in Türkiye. Using a descriptive content analysis approach, 16 theses, published in Turkish and English between 2003 and 2023, were selected from the National Thesis Centre database of the Council of Higher Education in Türkiye (YÖKTEZ). This study examined key variables including concepts, publication year, thesis type, educational level, research methodology, sample group, sampling techniques, and data analysis methods. Findings reveal that organizational communication is most frequently studied in relation to participation in decision-making behaviour and school management. Additionally, it is linked to a wide range of psychological and organizational factors, including motivation, commitment, burnout, emotional management, and identification. The analysis identified the most significant similarities across the following variables: thesis type (master’s theses), research method (quantitative correlational survey), sample group (teachers only), sampling method (simple random sampling), and data analysis methods (t-tests, ANOVA, and regression analysis). It has been determined that organizational communication in higher education remains a relatively underexplored area. Practitioners should enhance communication within educational organizations by organizing more seminars, providing in-service training, and incorporating content that strengthens administrators’ communication competencies, and researchers should prioritize doctoral dissertations, adopt qualitative and mixed-method approaches, and focus on organizational communication in higher education.

Keywords

Etik Beyan

Ethics committee approval is not required for this study because systematic review methodology is utilized.

Kaynakça

Akdemir, Ö. A. (2019). Teachers’ organizational communication and their job motivation. Journal of Education and Learning, 8(2), 264-270. https://doi.org/10.5539/jel.v8n2p264
Akman, M. F. (2021). Okullarda değişim yönetimi çalışmalarında öğretmenlerin örgütsel iletişim algıları ile kararlara katılım davranışları arasındaki ilişki (670785). [Yüksek lisans tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi]. YÖKTEZ
Arslan, G. (2022). Organizational effectiveness in relation to leadership, organizational citizenship behaviours, teacher self-efficacy: The role of organizational communication in a school of foreign languages context. (755204) [Yüksek lisans tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi]. YÖKTEZ.
Bachmann, D. (2017). The growing role of communication in educational leadership and management. Educational Management Administration & Leadership, 45(6), 907-920.
Balta, E. (2023). Okullarda yöneticilerin duygu yönetimi becerileri, örgütsel iletişim ve öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkiler: Fatih İlçe örneği. (832060). [Yüksek lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi]. YÖKTEZ.
Banerji, A., & Dayal, A. (2005). A study of communication in emergency situations in hospitals. Journal of Organizational Culture, Communications and Conflict, 9(2), 35-45.
Bayirli, A. (2012). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin sınıf yönetimine yönelik tutumları ve inançları ile örgütsel iletişim düzeylerinin analizi (416060). [Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi]. YÖKTEZ.
Bellibaş, M. Ş. (2018). Sistematik derleme çalışmalarında betimsel içerik analizi. K. Beycioğlu, N. Özer ve Y. Kondakçı (Eds.), Eğitim yönetiminde araştırma (s. 511-531) içinde. Pegem Akademi.

Canatan, V., Hatipoğlu, N., Kibar, H., Kızılkaya, H., & Aksay, M. E. (2023). School leadership and communication: A systematic review. International Journal of Educational Spectrum, 5(1), 19-33. https://doi.org/10.47806/ijesacademic.1234260
Conrad, C., & Poole, M. S. (2011). Strategic organizational communication: In a global economy. John Wiley & Sons.
Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2023). Revisiting mixed methods research designs twenty years later. In C. N. Poth (Ed.), The SAGE handbook of mixed methods research design (Vol. 1, pp. 21–36). SAGE. https://doi.org/10.4135/9781529614572.n6
Çalık, M., & Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinin parametreleri. Eğitim ve Bilim, 39(174). https://doi.org/10.15390/EB.2014.3412
Demir, S. (2014). Eskişehir ilindeki temel eğitim okulu öğretmenlerinin işbirlikli sorun çözme yaklaşımlarının örgütsel iletişim ile ilişkisi (370314). [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi). YÖKTEZ.
Ekici, R. (2015). İlkokullardaki stratejik planlama uygulamaları ve örgütsel iletişim arasındaki ilişkinin incelenmesi (398375). [Yüksek lisans tezi, Gaziantep Üniversitesi]. YÖKTEZ.
Epstein, J. L. (2001). Introduction to the special section. New directions for school, family, and community partnerships in middle and high schools. NASSP Bulletin, 85(627), 3-6. https://doi.org/10.1177/019263650108562701
Erel, A. (2010). Genel liselerde örgütsel iletişim ile öğretmenlerin örgütsel özdeşleşmeleri arasındaki ilişki (Ankara ili örneği) (278158). [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖKTEZ.
Göksel, A. G., Çolakoğlu, K., & Aktop, M. (2024). Kurumsal ve Örgütsel İletişim: Bibliyometrik Bir Analiz. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 13(4), 1-28. https://doi.org/10.15869/itobiad.1480716
Güney, S. (2012). Örgütsel davranış (2. Basım). Nobel Yayıncılık.
Güvener, H., & Ayhan, E. (2024). Türkiye’de örgütsel iletişim ve kurumsal çevre politikaları alanlarında yapılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi. In 5th International Congress on Social Sciences and Humanities: Proceeding Book.
Hindi, N. M., Miller, D. S., & Catt, S. E. (2004). Communication and miscommunication in corporate America: Evidence from Fortune 200 firms. Journal of Organizational Culture, Communications and Conflict, 8(2), 13-26.
Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2013). Educational administration: Theory, research, and practice (9th ed.). McGraw-Hill
Karademir, L. (2022). COVID-19 pandemisi sürecinde öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumları, mesleki motivasyonları ve örgütsel iletişim iklimi düzeylerinin incelenmesi. (734300). [Yüksek lisans tezi, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi]. YÖKTEZ.
Karakose, T., Leithwood, K., & Tülübaş, T. (2024). The intellectual evolution of educational leadership research: A combined bibliometric and thematic analysis. Education Sciences, 14(4), 429. https://doi.org/10.3390/educsci14040429
Keyton, J. (2017). Communication in organizations. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 4(1), 501–526. https://doi.org/10.1146/annurev-orgpsych-032516-113341
Kioupi, V., & Voulvoulis, N. (2019). Education for sustainable development: A systemic framework for connecting the SDGs to educational outcomes. Sustainability, 11(21), 6104. https://doi.org/10.3390/su11216104
Lunenburg, F. C., & Ornstein, A. C. (2013). Eğitim yönetimi (Çev. Arastaman, G.). Nobel Yayınları.
Men, L. R., & Stacks, D. (2014). The effects of authentic leadership on strategic internal communication and employee–organization relationships. Journal of Public Relations Research, 26(4), 301–324. https://doi.org/10.1080/1062726X.2014.908720
Miller, J. D. (2020). The future of organizational communication in education: trends and ımplications. Journal of Educational Leadership, 45(2), 78-92.
Murphy J (2015) Creating communities of professionalism: Addressing cultural and structural barriers. Journal of Educational Administration 53(2), 154–176. https://doi.org/10.1108/JEA-10-2013-0119
Okkalı, M. (2008). İlköğretim okullarında örgütsel iletişim becerilerinin örgütsel öğrenmeye etkisinin öğretmenler tarafından algılanması (226429). [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖKTEZ.
Öner, B., & Murathan, T. (2023). Beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumlar üzerine yapılan lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(38), 578-600. https://doi.org/10.35675/befdergi.1212511
Öner, N. S. (2019). Okul müdürlerinin örgütsel iletişim sürecine ilişkin yeterlikleri (611130). [Yüksek lisans tezi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü]. YÖKTEZ.
Özdemı̇r, E. (2017). Duygu yönetimi eğitim programının avm çalışanlarının duygularını yönetme beceri düzeylerine etkisi. (461249). [Yüksek lisans tezi, Toros Üniversitesi]. YÖKTEZ.
Özge Sağbaş, N. (2013). İletişim, örgütsel iletişim ve okul yönetimi (Güngören ilçesi örneği) (34436). [Yüksek lisans tezi, Beykent Üniversitesi]. YÖKTEZ.
Sabancı, A. (1994). Eğitim yönetiminde çift yönlü iletişim yönetilenleri motivasyon ve iş doyumu açısından nasıl etkilemektedir? (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi).
Schad, E. (2019). No time to talk! Teachers’ perceptions of organizational communication: Context and climate. Educational Management Administration & Leadership, 47(3), 421–442. https://doi.org/10.1177/1741143217739351
Sharkov, F. I., Abisheva, V. T., Luchina, M. A., Potapchuk, V. A., & Ramazanova, Zh. S. (2022). New Communication Trends in Education: digital technologies and artificial intelligence. Communicology, 10(3), 67–86. https://doi.org/10.21453/2311-3065-2022-10-3-67-86
Stephens, K. K. (2018). Adapting and advancing organizational communication research methods: Balancing methodological diversity and depth, while creating methodological curiosity. In P. J. Salem & E. Timmerman (Eds.), Transformative practice and research in organizational communication (pp. 151–167). IGI Global.
Şahin, C. N. (2017). Ortaokullarda lisansüstü eğitim alan yöneticilerin örgütsel iletişim düzeyi ile öğretmenlerin karara katılma davranışlarının analizi (486403). [Yüksek lisans tezi, Maltepe Üniversitesi]. YÖKTEZ.
Tepe, N. (2020). Örgütsel iletişim araştırmalarına bir bakış: Lisansüstü tezlerdeki gelişmeler. Route Educational & Social Science Journal 7(11), p.179-188. https://doi.org/10.17121/ressjournal.2824.
Tschannen-Moran, M., & Hoy, A. W. (2001). Teacher efficacy: Capturing an elusive construct. Teaching and teacher education, 17(7), 783-805. https://doi.org/10.1016/S0742-051X(01)00036-1
Tulunay, Ö. (2010). Sınıf öğretmenlerinin tükenmişlik düzeyleri ve örgütsel bağlılık ve örgütsel iletişim ile ilişkisi [Yüksek lisans tezi, Sosyal Bilimler Enstitüsü]. YÖKTEZ.
Tutar, H. (2009). Örgütsel iletişim. Seçkin Yayıncılık.
Uslu, B. (2017). The components of communication systems in universities: their influence on academic work life. Tertiary Education and Management, 24(1), 34–48. https://doi.org/10.1080/13583883.2017.1359662
Uzun, T., & Ayık, A. (2016). Öğretmen görüşlerine göre okul müdürlerinin sözsüz iletişim beceri düzeylerinin belirlenmesi: Bir öncü çalışma. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2016(43), 150-167.
Uzun, T., & Ayık, A., & Özdem, G. (2019). İlkokullarda örgütsel iletişim ile öğretmenlerin iş motivasyonu arasındaki ilişkiler. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi, 3(1), 26-40. https://doi.org/10.32960/uead.502996
Uzun, T., Özdem, G., & Kara, E. (2018). A Study on the Relation between the Teachers’ Communication Skills and Students' Interest to their Classes. Erzincan University Journal of Education Faculty/Erzincan Üniversitesi Egitim Fakültesi Dergisi, 20(3). https://doi.org/10.17556/erziefd.376135
Winarso, W. (2018). Organizational communication; a conceptual framework. Electronic Journal. 1-13. https://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3171979
Yeşilmen, F. (2016). Okul yönetimi, örgütsel iletişim ve okul yönetiminde yönetici ve öğretmenlerden kaynaklanan sorunların incelenmesi (454540). [Yüksek lisans tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi]. YÖKTEZ.
Yılmaz, P. (2019). Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik davranışları ile örgütsel iletişim arasındaki ilişkinin incelenmesi (577255). [Yüksek lisans tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi]. YÖKTEZ.
Yılmaz, S. (2022). Rehberlik araştırma merkezlerindeki personelin örgütsel iş birliği ve örgütsel iletişim iklimi arasındaki ilişki (790979) [Yüksek lisans tezi, Hasan Kalyoncu Üniversitesi]. YÖKTEZ.
Zhao, Y., & Watterston, J. (2021). The changes we need: Education post COVID-19. Journal of Educational Change, 22, 3–12. https://doi.org/10.1007/s10833-021-09417-3

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Eğitim Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Özlem Çelik
0009-0009-1732-7521
Türkiye

Melike Günbey ^*
0000-0003-0402-5611
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

8 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

24 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.47479/ihead.1760883

IZ

https://izlik.org/JA64TJ65DK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çelik, Ö., & Günbey, M. (2025). A Review of Graduate Theses on Organizational Communication in Educational Organizations. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 10(2), 185-194. https://doi.org/10.47479/ihead.1760883