TÜRKİYE’DE 2009-2019 YILLARI ARASINDA YAYIMLANAN İLKOKUL VE ORTAOKUL DÜZEYİNDE FEN EĞİTİMİNDE ARGÜMANTASYON KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Aslıhan Hafızoğlu; Mehmet Bahar

TR

TÜRKİYE’DE 2009-2019 YILLARI ARASINDA YAYIMLANAN İLKOKUL VE ORTAOKUL DÜZEYİNDE FEN EĞİTİMİNDE ARGÜMANTASYON KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de ilkokul ve ortaokul düzeyinde fen bilimleri eğitiminde argümantasyon konusunu temel alan lisansüstü tezlerin analiz edilmesini amaçlamıştır. Araştırmada, 2009-2019 yılları arasında gerçekleştirilmiş, amaçlı örneklem yöntemiyle seçilmiş 102 tez analiz edilmiştir. YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanı kullanılarak erişime açık olan tezler çalışmaya dâhil edilmiştir. Tezler, önceden belirlenen anahtar kavramlarla (argümantasyon, bilimsel tartışma, argümantasyon tabanlı bilim öğrenme) taranmıştır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Tezlerin her birinin içerik analizi; yılı, türü, örneklemi, araştırma yöntem ve modeli, veri toplama araçları, veri analiz yöntemi ve çalışma konusu bağlamında gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler frekans-yüzde tablolarıyla gösterilerek yorumlanmıştır. Araştırma sonuçları; i) çalışmaların ağırlıklı olarak yüksek lisans tezlerinden oluştuğunu, ii) daha çok karma araştırma yönteminin ve iç içe gömülü araştırma modelinin kullanıldığını, iii) çalışmaların örneklemini çoğunlukla fen bilimleri öğretmen adayları ve ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin oluşturduğunu, iv) fen bilgisi öğretmenleriyle yapılan çalışmaların yok denecek kadar az (1 adet) olduğunu ve v) test, ölçek ve görüşme gibi veri toplama araçlarının yoğun olarak kullanıldığını göstermiştir. Ayrıca incelenen tezlerde, veri analiz yöntemi olarak daha çok içerik analizinin ve t-testinin kullanıldığı, çalışma konularında genellikle akademik başarı ve argüman oluşturma becerisi konularına yer verildiği belirlenmiştir. Elde edilen sonuçların, çalışmada ele alınan araştırma soruları bağlamında etkilerine yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Açıkgöz, K. Ü. (2002). Aktif Öğrenme. 2.Baskı., Eğitim Dünyası Yayınları, İzmir.
Akkuş, R., & Kurt, İ. (2012). Argümantasyon tabanlı bilim öğrenme yaklaşımının öğrenci akademik başarısına ve kritik düşünme becerisine etkisi. 10. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi (UFBMEK), Niğde.
Aslan, S. (2010). Tartışma esaslı öğretim yaklaşımının öğrencilerin kavramsal algılamalarına etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 18 (2), 467-500.
Aydoğdu, Z. (2017). Argümantasyon tabanlı öğretimin öğrencilerin fene yönelik akademik başarı, motivasyon, ilgi ve tutumlarına etkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
Aydeniz, M., Pabuccu, A., Cetin, P. S., & Kaya, E. (2012). Impact of argumentation on college students’ conceptual understanding of properties and behaviors of gases. International Journal of Science and Mathematics Education, 10, 1303-1324.
Aymen-Peker, E., Apaydın, Z., & Taş, E. (2012). Isı yalıtımını argümantasyonla anlama: ilköğretim 6. sınıf öğrencileriyle durum çalışması. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(8), 79-100.
Bozkurt, O. (2012). Fen eğitiminde araştırmaya dayalı öğrenme yaklaşımının öğrencilerin akademik başarılarına ve bilimsel süreç becerilerine etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 187-200.
Chin, C., & Osborne, J. (2010). Supporting argumentation through students' questions: Case studies in science classrooms. The Journal of the Learning Sciences, 19(2), 230-284.

Çalık, M., & Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinin parametreleri. Eğitim ve Bilim, 39(174).
Çapkınoğlu, E. (2015). 7. sınıf öğrencilerinin yerel sosyobilimsel konularda oluşturdukları argümantasyonların kalitesi ve karar verirken dikkate aldıkları faktörlerin incelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Çepni, S. (Ed.). (2014). Kuramdan uygulamaya fen ve teknoloji öğretimi. Pegem Akademi.
Driver, R., Newton, P., & Osborne, J. (2000). Establishing the Norms of Scientific Argumentation in Classrooms, Science Education, 84(3), 287-312.
Erdoğan, S. (2010). Dünya, Güneş ve Ay konusunun ilköğretim 5. sınıf öğrencilerine bilimsel tartışma odaklı yöntem ile öğretilmesinin öğrencilerin başarılarına, tutumlarına ve tartışmaya katılma istekleri üzerine etkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Uşak Üniversitesi, Uşak.
Forster, N. (1994). The analysis of company documentation. C. Cassell ve G. Symon (Eds.), Qualitative methods in organizational research: A practical guide. London: Sage.
Grandy, R., & Duschl, R. (2007). Reconsidering the character and role of inquiry in school science: Analysis of a conference. Science & Education, 16(1), 141–166.
Gültepe, N. (2011). Bilimsel tartışma odaklı öğretimin lise öğrencilerinin bilimsel süreç ve eleştirel düşünme becerilerinin geliştirilmesine etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
Güzel, B. Y., Erduran, S., & Ardaç, D. (2009). Aday kimya öğretmenlerinin kimya derslerinde bilimsel tartışma (argümantasyon) tekniğini kullanımları. Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Dergisi, 26(2), 33-48.
İnam, A., & Güven, S. (2019). Argümantasyon yönteminin kullanıldığı deneysel çalışmaların analizi: bir meta-sentez çalışması. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences, 5(1), 155-173.
İşbilir, E. (2010). Investigating pre-service science teachers’s quality of written argumentations about socioscientific ıssues in relation to epistemic beliefs and argumentativeness. Unpublished Yüksek Lisans Tezi, ODTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Jimenez-Aleixandre, M. P., & Erduran, S. (2008). Argumentation in science education: an overview. Chapter in S. Erduran & M. P. Jimenez-Aleixandre (Eds.), Argumentation in Science Education: Perspectives from Classroom-Based Research. Dordrecht: Springer.
Kelly, G. J. (2008). Inquiry, activity and epistemic practice. In R. A. Duschl & R. E. Grandy (Eds.), Teaching scientific inquiry: Recommendations for research and implementation (pp. 99–117). Rotterdam: Sense Publishers.
Kutluca, A. Y. (2012). Fen ve teknoloji öğretmen adaylarının klonlamaya ilişkin bilimsel ve sosyobilimsel argümantasyon kalitelerinin alan bilgisi yönünden incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu.
Küçük, H., & Aycan, H. (2015). 2007-2012 Yılları Arasında Bilimsel Tartışma Üzerine Gerçekleştirilmiş Açık Erişim Araştırmaların Bir İncelemesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1).
MEB (2005). İlköğretim fen ve teknoloji dersi öğretim programı. Ankara: Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı.
MEB (2013). İlköğretim kurumları fen bilimleri dersi öğretim programı. Ankara: Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı.
Memiş, E. K. (2014). İlköğretim öğrencilerinin argümantasyon tabanlı bilim öğrenme yaklaşımı uygulamalarına ilişkin görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 22(2), 400-418.
Memis, E. K. (2017). Türkiye'de Argümantasyon Konusunda Gerçeklestirilen Tezlerin Analizi: Bir Meta-Sentez Çalışması 1. Cumhuriyet International Journal ofEducation, 6(1), 47-65.
Memiş, E. K., & Seven, S. (2015). Effects of an SWH approach and self-evaluation on sixth grade students’ learning and retention of an electricity unit. International Journal of Progressive Education, 11(3), 32-49.
Nam, J., Choi, A., & Hand, B. (2010). Implementation of the science writing heuristic (SWH) approach in 8th grade science classrooms. Int. J. Sci. Math. Educ., 9(5), 1111–1133.
Özdem, Y. (2009). The nature of pre-service science teachers’ argumentation in inquiry-oriented laboratory context. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Rivard, L. P., & Straw, S. B. (2000). The effect of talk and writing on learning science: An exploratory study. Science education, 84(5), 566-593.
Sandoval, W. A. (2005). Understanding students’ practical epistemologies and their influence on learning through inquiry. Science Education, 89(4), 634-656.
Sekerci, A. R., & Canpolat, N. (2014). Impact of argumentation in the chemistry laboratory on conceptual comprehension of Turkish students. Educational Process: International Journal, 3(1), 2.
Simon, S., Erduran, S., & Osborne, J. (2006). Learning to teach argumentation: research and development in the science classroom. International Journal of Science Education, 235-260.
Tola, Z. (2016). Argümantasyon öğretiminin ortaokul 6.sınıf öğrencilerinin madde ve ısı ünitesine yönelik kavramsal anlama, bilimsel düşünme ve bilimin doğası anlayışları üzerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İlköğretim Anabilim Dalı, Kocaeli.
Toulmin, S. (1958). The uses of argument. Cambridge, England: Cambridge University Press.
Yerrick, R. K. (2000). Lower track science students' argumentation and open inquiry instruction. Journal of Research in Science Teaching: The Official Journal of the National Association for Research in Science Teaching, 37(8), 807-838.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayınevi.
Yıldırır, H. E., & Nakiboğlu, C. (2014). Kimya öğretmen ve öğretmen adaylarının derslerinde kullandıkları argümantasyon süreçlerinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 124-154.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Aslıhan Hafızoğlu ^*
0000-0003-3317-3816
Türkiye

Mehmet Bahar
0000-0003-1234-0347
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

22 Nisan 2020

Kabul Tarihi

30 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 5 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA69KH39JZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Hafızoğlu, A., & Bahar, M. (2020). TÜRKİYE’DE 2009-2019 YILLARI ARASINDA YAYIMLANAN İLKOKUL VE ORTAOKUL DÜZEYİNDE FEN EĞİTİMİNDE ARGÜMANTASYON KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 155-175. https://izlik.org/JA69KH39JZ

AMA

1.Hafızoğlu A, Bahar M. TÜRKİYE’DE 2009-2019 YILLARI ARASINDA YAYIMLANAN İLKOKUL VE ORTAOKUL DÜZEYİNDE FEN EĞİTİMİNDE ARGÜMANTASYON KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi. 2020;5(1):155-175. https://izlik.org/JA69KH39JZ

Chicago

Hafızoğlu, Aslıhan, ve Mehmet Bahar. 2020. “TÜRKİYE’DE 2009-2019 YILLARI ARASINDA YAYIMLANAN İLKOKUL VE ORTAOKUL DÜZEYİNDE FEN EĞİTİMİNDE ARGÜMANTASYON KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi 5 (1): 155-75. https://izlik.org/JA69KH39JZ.

EndNote

Hafızoğlu A, Bahar M (01 Haziran 2020) TÜRKİYE’DE 2009-2019 YILLARI ARASINDA YAYIMLANAN İLKOKUL VE ORTAOKUL DÜZEYİNDE FEN EĞİTİMİNDE ARGÜMANTASYON KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi 5 1 155–175.

IEEE

[1]A. Hafızoğlu ve M. Bahar, “TÜRKİYE’DE 2009-2019 YILLARI ARASINDA YAYIMLANAN İLKOKUL VE ORTAOKUL DÜZEYİNDE FEN EĞİTİMİNDE ARGÜMANTASYON KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ”, Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, c. 5, sy 1, ss. 155–175, Haz. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA69KH39JZ

ISNAD

Hafızoğlu, Aslıhan - Bahar, Mehmet. “TÜRKİYE’DE 2009-2019 YILLARI ARASINDA YAYIMLANAN İLKOKUL VE ORTAOKUL DÜZEYİNDE FEN EĞİTİMİNDE ARGÜMANTASYON KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi 5/1 (01 Haziran 2020): 155-175. https://izlik.org/JA69KH39JZ.

JAMA

1.Hafızoğlu A, Bahar M. TÜRKİYE’DE 2009-2019 YILLARI ARASINDA YAYIMLANAN İLKOKUL VE ORTAOKUL DÜZEYİNDE FEN EĞİTİMİNDE ARGÜMANTASYON KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi. 2020;5:155–175.

MLA

Hafızoğlu, Aslıhan, ve Mehmet Bahar. “TÜRKİYE’DE 2009-2019 YILLARI ARASINDA YAYIMLANAN İLKOKUL VE ORTAOKUL DÜZEYİNDE FEN EĞİTİMİNDE ARGÜMANTASYON KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, c. 5, sy 1, Haziran 2020, ss. 155-7, https://izlik.org/JA69KH39JZ.

Vancouver

1.Aslıhan Hafızoğlu, Mehmet Bahar. TÜRKİYE’DE 2009-2019 YILLARI ARASINDA YAYIMLANAN İLKOKUL VE ORTAOKUL DÜZEYİNDE FEN EĞİTİMİNDE ARGÜMANTASYON KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2020;5(1):155-7. Erişim adresi: https://izlik.org/JA69KH39JZ