Dergi yayınlanan makalelerde üretken yapay zekâ (ÜYZ) araçlarının kullanımı etik, şeffaf ve sorumlu bir çerçevede yürütülmelidir. Bu politika, yazarlar, editörler ve hakemler için yapay zekâ destekli araçların kullanım sınırlarını belirlemektedir.
Dergimizde yayınlanacak makalelerde üretken yapay zekâ araçlarının etik, şeffaf ve sorumlu kullanımı sağlanmalıdır. IHEAD Yapay Zekâ Politikası; yazarların, editörün ve hakemlerin yapay zekâ destekli araçların kullanım sınırlarını net bir şekilde belirtmek üzere hazırlanmıştır.
Dergimiz, makale hazırlık sürecinde üretken yapay zekâ (ÜYZ) destekli teknolojilerin kullanımına yönelik olarak COPE tarafından belirlenen ilkeleri benimsemektedir. ÜYZ araçları, akademik ya da bilimsel çalışmalarda hiçbir koşulda "yazar" sıfatıyla tanımlanamaz ve bu şekilde gösterilemez. Söz konusu araçlar, yazarlık ya da değerlendirme sorumluluğu üstlenebilecek yetkiye sahip değildir; bilimsel yayınlar, araştırmacının özgün düşüncesine ve kendi elde ettiği orijinal bulgulara dayanmalıdır. ÜYZ araçları yalnızca dil ve üslup düzenlemeleri için kullanılabilir; ancak bu durumun makale içinde açıkça beyan edilmesi gerekmektedir.
Dergimiz, telif hakları ve yayın etiğine ilişkin düzenlemelere bağlı kalmayı taahhüt eder. Üretken yapay zekâ tarafından oluşturulan görsellerle ilgili süregelen hukuki belirsizlikler ve olası telif hakkı ihlalleri göz önünde bulundurularak, bu tür materyallerin yayınlarımızda kullanımına kural olarak izin verilmemektedir. Bu kuralın istisnası aşağıda belirtilmiştir:
Yapay zekâ alanındaki araştırmalarda doğrudan örnek olarak gösterilen veya analiz amacıyla atıf yapılan görseller için, ilgili görselin altındaki not bölümünde "üretken yapay zekâ ile oluşturulduğu ve hangi araçtan yararlanıldığı" açıkça belirtilmelidir (Örnek: Not. Görsel, yapay zekâ (DALL·E, OpenAI, 2026) kullanılarak oluşturulmuştur.). Ayrıca bu açıklamanın, makalenin kaynaklar bölümünden önce daha ayrıntılı biçimde de yer alması gerekmektedir.
Üretken yapay zekânın sorumlu ve insan denetimi altında kullanılması esastır. Bu sistemlerin kullanımının şeffaf ve denetlenebilir olmasını sağlamak amacıyla yazarlar, ÜYZ aracılığıyla üretilen görsellerin doğruluğunu ve uygunluğunu titizlikle kontrol etmeli ve çalışmada başvurulan yapay zekâ yöntemini açıkça beyan etmelidir. Üretken yapay zekâ yoluyla oluşturulan tüm içeriklerin bilimsel ölçütlere ve etik ilkelere uygun olması zorunludur.
Yazarlar; dil düzenleme, yazım kontrolü ya da teknik iyileştirme gibi amaçlarla ÜYZ araçlarından faydalanabilirler. Bununla birlikte çalışmanın bilimsel içeriği, yürütülen analizler ve elde edilen sonuçlar tamamen yazarların sorumluluğundadır. Özgün fikir geliştirme ve hipotez kurma süreci yalnızca yazara aittir. Aynı şekilde, bulguların yorumlanması, tartışılması ve sonuçların çıkarılması gibi aşamalar üretken yapay zekâya devredilemez. Veri analizinde kullanılan yöntemlerin ÜYZ tarafından üretilmesi etik açıdan sakıncalı kabul edilir. Üretken yapay zekâ sistemleri hiçbir koşulda yazar olarak listelenemez. ÜYZ'den herhangi bir biçimde yararlanıldığında bu durum makale içinde açıkça belirtilmelidir. Yapay zekâ tarafından üretilen içeriğin doğruluğuna ve etik uygunluğuna ilişkin nihai sorumluluk yazarlara aittir. Gizli hasta bilgileri, etik kurul onayı gerektiren veriler veya telif hakkına tabi eserler ÜYZ sistemlerine yüklenemez. Söz konusu araçlar, çalışmanın bilimsel içeriğini oluşturma işlevi üstlenemez.
Editörler, ön değerlendirme aşamasında dil kalitesinin incelenmesi veya benzerlik analizi gibi sınırlı amaçlarla ÜYZ destekli sistemlerden yararlanabilir. Ancak editoryal kararların tamamı yalnızca editörlerin yetki ve sorumluluğundadır. Bu süreçte de gizli hasta verileri, etik kurul onayı gerektiren bilgiler ya da telif hakkı kapsamındaki eserler ÜYZ sistemlerine yüklenemez.
Hakemler, değerlendirme sürecinde inceledikleri makale içeriğini herhangi bir ÜYZ sistemine yükleyemezler; aksi bir uygulama veri gizliliğinin ihlali anlamına gelir. Hakemler yalnızca kendi kaleme aldıkları değerlendirme metninin dilsel düzenlemesi için yapay zekâ araçlarına başvurabilir. Hakem raporlarının bilimsel içeriğine ilişkin sorumluluk tamamen hakeme aittir.
Beyan yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, eksik beyanda bulunulması veya yasaklanan biçimlerde kullanım yapılması durumlarında ihlal gerçekleşmiş sayılır. Böyle bir durumda makalenin reddedilmesi, yayımlandıktan sonra geri çekilmesi, derginin söz konusu yazara editoryal yasak uygulaması ve yazarın bağlı bulunduğu kuruma resmi bildirimde bulunulması yaptırımlarından biri uygulanabilir.
